Hết thời là “chiếu dưới”, giáo dục thường xuyên thêm nhiều lợi thế

Không chỉ có giá trị bằng cấp tương đương THPT, nhiều trung tâm GDTX còn trang bị cho học sinh nghề miễn phí, ưu tiên xét tuyển đại học…

Chưa hết lớp 12 đã “chắc” ngành trong tay

Dù mới ở đầu mùa tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, nhiều trung tâm GDTX tại TPHCM đã có màn khởi động đầy ấn tượng, tuyển sinh kín chỉ tiêu.

Tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên, Trường Đại học Công thương TPHCM, không khí tuyển sinh khá tấp nập, nhộn nhịp. Chỉ sau thời gian ngắn mở cổng tuyển sinh hơn 200 hồ sơ đã được nhận, chiếm trên 40% chỉ tiêu tuyển sinh của trường năm học 2026-2027.

Theo TS Nguyễn Văn Khả, Giám đốc Trung tâm, chính mô hình “Giáo dục thường xuyên công lập trong lòng đại học” với nhiều cơ hội, ưu thế cạnh tranh vượt trội, khác biệt cho người học đã trở thành sức hút trong công tác tuyển sinh của trường.

Học sinh học hệ GDTX tại trường sẽ được cộng 1 điểm ưu tiên vào điểm tổng xét tuyển đối với tất cả phương thức tuyển sinh của Trường Đại học Công Thương. Song song đó được thụ hưởng, trải nghiệm toàn bộ hệ sinh thái của trường đại học ngay trong quá trình học GDTX, từ cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên cho đến việc nghiên cứu khoa học, định hướng nghề nghiệp.

Khi trúng tuyển vào Trường Đại học Công Thương, các em còn được miễn 1 số học phần như ngoại ngữ, công nghệ thông tin, kỹ năng. Điều này giúp học sinh tiết kiệm thời gian, chi phí học tập, tăng lợi thế cạnh tranh trong môi trường đại học.

“Hàng năm có tới 30-40% học sinh kết thúc hệ GDTX tiếp tục chuyển tiếp lên Trường Đại học Công thương TPHCM và đều có sức bật về học tập và cơ hội nghề nghiệp lớn. Các em thích ứng nhanh chóng với môi trường đại học, hoàn toàn chủ động về kỹ năng, lựa chọn những ngành học phù hợp, nhiều em có việc làm ngay khi còn là sinh viên…”, TS Khả chia sẻ.

Tại Trung tâm GDTX và Bồi dưỡng Nghiệp vụ Bình Dương, chỉ trong ngày đầu mở cổng đã nhận hơn 900 hồ sơ, tương đương với chỉ tiêu của toàn khối 10.

Ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc trung tâm, cho biết ngoài học chương trình THPT hệ GDTX, học sinh sau THCS theo học tại trung tâm còn được bồi dưỡng thêm 1 ngành học miễn phí như tin học, tiếng Anh giao tiếp thông qua chương trình liên kết đào tạo của trung tâm. Đảm bảo rằng, các em ngay sau khi tốt nghiệp đã có thể “chắc” một ngành trong tay.

Ông phấn khởi, chính sự linh hoạt về thời gian, tối ưu chi phí học tập nhưng giá trị bằng cấp lại tương đương bậc THPT là những ưu thế cạnh tranh rất lớn cho học sinh học GDTX, thu hút ngày càng lớn học sinh theo học, từng bước thay đổi quan niệm, góc nhìn của phụ huynh học sinh về hệ học này.

Ông Trương Bá Hải, Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp (GDNN)-GDTX quận 10 cho hay, ưu thế lớn của hệ GDTX đó là dù học số môn học ít hơn (chỉ 7 môn thay vì 12 môn như THPT), thời gian học tập linh hoạt hơn (có thể học buổi sáng hoặc buổi tối) nhưng các em được thụ hưởng môi trường học tập và giá trị bằng cấp tương tự bậc THPT.

Học sinh được cùng tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhận bằng tốt nghiệp THPT và đủ điều kiện xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng.

Đặc biệt, tại Trung tâm GDNN-GDTX quận 10, ngay từ năm học lớp 10 học viên sẽ được chọn học thêm 1 nghề miễn phí. Khi chưa hết năm lớp 12, học sinh đã nhận bằng trung cấp.

“Các năm trước trung tâm phối hợp với các trường trung cấp tổ chức các ngành miễn phí cho học sinh như ngoại ngữ, công nghệ thông tin, chế biến món ăn. Trong năm học tới, trung tâm sẽ mở rộng thêm một số ngành như chăm sóc sức khoẻ, tuỳ theo đơn vị phối hợp và nhu cầu học tập của học viên nhằm đáp ứng tối đa nhất mong muốn của học viên”, ông Hải nói.

Lãnh đạo trung tâm này nhấn mạnh việc được trang bị một nghề trung cấp miễn phí được xem là ưu thế cạnh tranh rất lớn của học viên hệ GDTX học chương trình THPT. Điều này giúp các em có thể nhanh chóng “nhập cuộc” với thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp THPT, đồng thời có định hướng phù hợp khi lựa chọn ngành học nếu xét tuyển ở bậc đại học, cao đẳng.

“Quan niệm rằng học GDTX sẽ thiệt thòi hơn THPT công lập, hay học sinh yếu, kém mới học GDTX hiện đã không còn phù hợp. Trên thực tế, GDTX hiện nay không thua kém so với THPT, về giá trị bằng cấp, cánh cửa vào đại học. Đội ngũ giáo viên cũng đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu giảng dạy, riêng tại trung tâm trên 50% giáo viên đạt trình độ thạc sĩ…”, ông Hải nhấn mạnh.

Không còn ở “chiếu dưới”

Tại TPHCM, mỗi năm hệ GDTX tuyển sinh hàng chục ngàn học sinh sau THCS. Chương trình học và môi trường đào tạo của các trung tâm được thành phố chú trọng đầu tư, tương đương bậc THPT công lập.

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, tỷ lệ đậu tốt nghiệp THPT hệ GDTX hàng năm lên đến gần 99%, có trung tâm đạt tỷ lệ 100%. Tỷ lệ đậu vào các trường đại học dao động trên dưới 70%.

Ông Đào Phi Trường, chuyên viên Phòng GDTX, Nghề nghiệp và Đại học, Sở GD&ĐT TPHCM, nhìn nhận hệ GDTX hiện nay không hề thua kém so với hệ THPT công lập, từ giá trị bằng cấp, môi trường học tập cơ hội nghề nghiệp. Thậm chí, với hệ GDTX người học còn có nhiều ưu thế cạnh tranh lớn về định hướng nghề nghiệp, thị trường lao động khi có cơ hội tiếp cận với các ngành nghề ngay từ quá trình học lớp 10, 11 thông qua các chương trình liên kết đào tạo nghề.

Nhiều trung tâm đã được xây dựng mới và đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất hiện đại, đầu tư các thiết bị phòng học bộ môn, thực hành thí nghiệm.

Ông cho biết thêm đội ngũ giáo viên của hệ GDTX được tuyển dụng chung với kỳ thi tuyển giáo viên do Sở GD&ĐT tổ chức, đảm bảo yêu cầu chuyên môn và năng lực giảng dạy. Tại nhiều trung tâm, tỷ lệ giáo viên đạt trình độ thạc sĩ lên đến 50-70%.

“Rất nhiều trung tâm có học viên đậu các trường đại học lớn như Trường Đại học Sư phạm, Bách khoa, Y Dược….”, ông Trường nhấn mạnh.

Khẳng định hệ GDTX không còn là … “chiếu dưới” về chất lượng đào tạo, năng lực cạnh tranh so với hệ THPT song ông Trường nhấn mạnh, rào cản lớn của hệ học này vẫn là định kiến từ phía phụ huynh, xã hội.

Tâm lý e dè khi con rớt lớp 10, chọn học GDTX vẫn còn đến từ một số phụ huynh. Trong khi đó, theo ông trong bối cảnh giáo dục hiện nay, TPHCM ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngoài bằng cấp thì tính cạnh tranh về kỹ năng nghề nghiệp sẽ trở thành ưu thế lớn.

“Các trung tâm hiện đều liên kết với các trường trung cấp, cao đẳng dạy nghề cho học sinh theo chính nhu cầu, nguyện vọng định hướng nghề của các em. Song song học văn hoá, các em được học nghề, thực hành rèn luyện. Nhiều em, chưa tốt nghiệp THPT đã có bằng nghề, sẵn sàng gia nhập thị trường lao động hoặc liên thông lên trường đại học…”, ông Trường thông tin.