Bài phân tích của NPR cho thấy một thực tế đáng chú ý: các mũi tiến công của Nga trên chiến tuyến không còn đạt được đà như trước, thậm chí nhiều khu vực gần như rơi vào trạng thái “đóng băng chiến thuật”. Điều này không phải là hiện tượng đơn lẻ, mà phản ánh một xu hướng rộng hơn được nhiều tổ chức nghiên cứu quốc tế xác nhận.
Nga mất đà tiến công trên toàn mặt trận
Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Nga đã chuyển từ giai đoạn “giành thế chủ động nhanh” sang một cuộc chiến tiêu hao kéo dài với lợi ích lãnh thổ rất nhỏ so với chi phí khổng lồ. Trong giai đoạn đầu năm 2026, tốc độ tiến quân của Nga được ghi nhận chỉ ở mức vài chục đến vài trăm mét mỗi ngày ở nhiều hướng tấn công chính, thấp hơn đáng kể so với các chiến dịch giai đoạn 2024–2025.
Đặc biệt, một số đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) hôm 1/7 cho thấy trong nhiều tháng liên tiếp, Nga thậm chí không đạt được bước tiến lãnh thổ đáng kể, có thời điểm còn bị Ukraine đẩy lùi cục bộ ở một số khu vực.
Điều này cho thấy một sự thay đổi căn bản: chiến tranh không còn là chuỗi các đột phá tuyến tính, mà trở thành một mạng lưới các điểm nóng giằng co, nơi mỗi mét đất đều phải trả giá bằng tổn thất lớn.
Ukraine chuyển sang mô hình phòng thủ “giết mòn”
Sự chậm lại của Nga không chỉ đến từ yếu tố tiêu hao nội tại, mà còn từ sự thích ứng nhanh chóng của Ukraine.
Trong hai năm gần đây, Ukraine đã xây dựng hệ thống phòng thủ nhiều lớp, kết hợp chiến hào, bãi mìn, pháo phản lực chính xác và đặc biệt là chiến tranh drone quy mô lớn.
Theo các phân tích của ISW, các đợt tấn công bằng UAV và pháo tầm xa của Ukraine đã làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi tiếp vận của Nga, buộc Moscow phải phân tán lực lượng và giảm tốc độ tấn công.
Chiến lược này không nhằm giành lại lãnh thổ nhanh chóng, mà tập trung vào làm suy giảm khả năng tấn công của đối phương theo thời gian – một dạng “chiến tranh bào mòn ngược”.
Trong bối cảnh đó, chiến trường không còn được quyết định bởi các cuộc đột phá lớn, mà bởi khả năng duy trì nguồn lực: nhân lực, đạn dược, thiết bị và năng lực công nghiệp quân sự.
ISW mô tả đây là trạng thái “bế tắc động”: chiến tuyến vẫn di chuyển, nhưng cực kỳ chậm và không tạo ra thay đổi chiến lược rõ ràng.
Trong trạng thái này, cả hai bên đều cố gắng làm suy yếu đối phương thay vì giành thắng lợi quyết định.
Ukraine mở rộng chiến tranh sang hậu phương Nga
Một yếu tố quan trọng khác là Ukraine đã mở rộng khả năng tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga, nhắm vào kho dầu, nhà máy quốc phòng và cơ sở hạ tầng chiến lược. Điều này làm thay đổi đáng kể cán cân chiến tranh.
Theo các phân tích mới, Ukraine đang triển khai chiến lược gọi là “đòn trừng phạt tầm xa” – tức biến tấn công quân sự thành công cụ gây áp lực kinh tế trực tiếp lên Nga.
Hệ quả là Moscow không chỉ phải đối phó trên tiền tuyến, mà còn phải phân tán nguồn lực để bảo vệ lãnh thổ sâu bên trong, làm giảm sức ép tấn công tại Ukraine.
Cuộc chiến dài hơn dự kiến
Những gì đang diễn ra cho thấy chiến tranh Ukraine không đi theo quỹ đạo “kết thúc nhanh” như nhiều dự đoán ban đầu. Thay vào đó, nó đang trở thành một cuộc chiến tiêu hao dài hạn, nơi tốc độ tiến quân không còn là thước đo quan trọng nhất, mà là khả năng chịu đựng tổn thất theo thời gian.
Nga vẫn duy trì áp lực quân sự, nhưng chi phí để tiến thêm từng km đang tăng lên đáng kể. Ukraine, trong khi đó, không chỉ phòng thủ mà còn chủ động mở rộng chiến trường sang chiều sâu chiến lược của đối phương.
Trong bối cảnh đó, cục diện hiện tại không phải là hòa bình, cũng không phải là đột phá – mà là một trạng thái giằng co kéo dài, nơi chiến thắng có thể được quyết định không phải trên bản đồ, mà trên khả năng chịu đựng của từng bên, theo NPR.
