Vấn đề chi tiêu quốc phòng đã trở thành tâm điểm tranh luận khi các nhà lãnh đạo NATO chuẩn bị họp thượng đỉnh vào tuần tới tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), nơi các nước châu Âu đặt mục tiêu gác lại những bất đồng với ông Trump về Iran và Greenland, đồng thời thể hiện rằng "họ đang tăng cường bảo vệ lục địa này".
Trong tuyên bố hôm 3/7, Thủ tướng Merz nói rằng, Đức không cần phải né tránh việc ca ngợi thành tích chi tiêu quốc phòng của mình, khi được hỏi về việc Tổng thống Mỹ Trump gọi những nỗ lực trước đây của Berlin là "lố bịch".
"Đức đang tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng trong vòng 4 năm. Đây là nỗ lực lớn nhất mà chúng tôi từng thực hiện để tăng cường năng lực phòng thủ của mình. Về mặt này, chúng tôi không có lý do gì để né tránh bất cứ ai", Thủ tướng Merz nói với các phóng viên.
"Chúng tôi sẽ tuyên bố điều này, với tất cả sự khiêm tốn cần thiết, và chúng tôi đang làm như vậy với tư cách là quốc gia thành viên lớn nhất của Liên minh châu Âu (EU), gánh vác trách nhiệm trong châu Âu", ông khẳng định.
Trong tuần này, Tổng thống Trump sử dụng mạng xã hội Truth Social để chỉ trích mạnh mẽ con số chi tiêu quốc phòng của các đồng minh NATO. "Thật nực cười khi Mỹ tiếp tục con đường một chiều này trong khi mối quan hệ không hề có tính tương hỗ", nội dung một bài viết của nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ.
Trong một bài đăng khác, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng, chi tiêu của Đức "thấp hơn nhiều" trong giai đoạn 2014-2025 so với Mỹ hoặc các đồng minh NATO khác, và nói thêm: "Thật nực cười!".
Tại hội nghị ở The Hague (Hà Lan) hồi năm ngoái, các nhà lãnh đạo NATO nhất trí chi 3,5% GDP cho các mặt hàng quốc phòng thiết yếu như vũ khí và quân đội vào năm 2035 - tăng từ mục tiêu trước đó là 2%.
"Chúng tôi sẽ đạt được mốc 3,5% mà hội nghị ở The Hague đặt ra ngay từ năm 2029, sớm hơn nhiều so với thời hạn đã thỏa thuận", Thủ tướng Đức nhấn mạnh thêm.
Mối quan hệ giữa Mỹ và NATO leo thang căng thẳng trong suốt 12 tháng qua với việc Tổng thống Trump đe dọa giành quyền kiểm soát Greenland từ Đan Mạch, một thành viên NATO khác, và sau đó phát động chiến tranh chống lại Iran, làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu mà không tham khảo ý kiến các đồng minh châu Âu.
Cuộc chiến cũng làm lung lay mối quan hệ cá nhân giữa ông Trump và các nhà lãnh đạo châu Âu, bao gồm cả Thủ tướng Merz. Nhà lãnh đạo Đức thậm chí nói rằng: "Mỹ đang bị Iran làm nhục", khiến ông Trump nổi giận.
Trước đó, trong một tuyên bố, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng bác bỏ quan điểm cho rằng, các thành viên NATO phải thể hiện sự trung thành tuyệt đối với Mỹ.
Ông Pistorius khẳng định, NATO chưa từng vận hành theo logic phục tùng bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào, bởi nền tảng của liên minh này luôn là sự đồng thuận giữa các nước thành viên.
Trả lời câu hỏi về yêu cầu từ Tổng thống Trump đối với các đồng minh, đặc biệt là kỳ vọng về sự trung thành tuyệt đối từ những đối tác như Đức, quan chức này bác bỏ cách tiếp cận trên, đồng thời nhấn mạnh: “Phục tùng không phải là khái niệm của NATO”.
Liên quan đến năng lực quốc phòng của Đức, Bộ trưởng Pistorius cho biết, Berlin đang tăng tốc đầu tư cho năng lực răn đe và phòng thủ, xuất phát từ nhu cầu an ninh nội tại hơn là sức ép bên ngoài.
