Hiện Su-57 là máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm duy nhất được sản xuất bên ngoài Mỹ và Trung Quốc. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng nổ, dòng tiêm kích này cũng được cho là đã trải qua quá trình thử nghiệm chiến đấu thực tế nhiều hơn hầu hết các đối thủ cùng thế hệ.
Tiêm kích Su-57 được bàn giao cho Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga, tháng 2/2025. (Nguồn: MW)
Theo những hình ảnh được công bố, chiếc Su-57 mang hai tên lửa không đối không tầm ngắn R-73/74 dẫn đường bằng hồng ngoại treo dưới cánh. Đáng chú ý hơn, bên dưới vỏ động cơ bên trái còn xuất hiện một thiết bị ngắm bắn hoặc nhận dạng mục tiêu chưa từng được ghi nhận trước đây.
Đây là điểm khác biệt đáng kể so với cấu hình tiêu chuẩn của Su-57. Mẫu tiêm kích này vốn được thiết kế để mang toàn bộ vũ khí trong khoang chứa bên trong nhằm duy trì khả năng tàng hình trước radar đối phương. Vì vậy, việc mang tên lửa và thiết bị bên ngoài thân máy bay được xem là khá bất thường.
Một số chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là cấu hình thử nghiệm nhằm đánh giá hệ thống vũ khí mới. Tuy nhiên, cũng có ý kiến nhận định Nga đang tìm cách tăng số lượng tên lửa mà Su-57 có thể mang theo, bằng cách kết hợp cả khoang vũ khí bên trong và các giá treo bên ngoài.
Xuất hiện trong bối cảnh Nga đối mặt các cuộc tập kích tầm xa
Việc Su-57 xuất hiện với cấu hình mới diễn ra trong bối cảnh Ukraine liên tục mở rộng các đòn tấn công tầm xa nhằm vào lãnh thổ Nga.
Trong thời gian qua, máy bay không người lái cảm tử (UAV) và tên lửa hành trình của Ukraine đã nhiều lần vươn tới các sân bay quân sự, nhà máy lọc dầu, cơ sở sản xuất tên lửa và nhiều mục tiêu chiến lược nằm sâu hàng trăm km phía sau tiền tuyến.
Một trong những vụ việc đáng chú ý nhất xảy ra vào tháng 6/2024, khi Ukraine tuyên bố đã làm hư hại hoặc phá hủy một chiếc Su-57 tại căn cứ không quân Akhtubinsk bằng UAV. Sau sự kiện đó, Nga được cho là đã đẩy nhanh việc xây dựng các hầm trú ẩn kiên cố cho máy bay, đồng thời tăng cường hệ thống phòng không bảo vệ các căn cứ quân sự trọng yếu.
Vì sao Su-57 lại mang tên lửa bên ngoài?
Giống như các tiêm kích thế hệ thứ năm khác, Su-57 được thiết kế để mang vũ khí trong khoang kín nhằm giảm tối đa diện tích phản xạ radar. Nếu treo tên lửa bên ngoài, khả năng tàng hình sẽ suy giảm đáng kể, khiến máy bay dễ bị phát hiện, theo dõi và khóa mục tiêu từ khoảng cách xa hơn.
Khi Su-57 mang vũ khí bên ngoài, nhiều khả năng nó không hoạt động sâu trong khu vực có hệ thống phòng không mạnh của đối phương, mà thực hiện các nhiệm vụ ở khoảng cách an toàn hơn.
Điều đáng chú ý là máy bay không mang các tên lửa không đối không dẫn đường bằng radar như R-77-1, vốn thường dùng để phá hủy máy bay chiến đấu. Thay vào đó, Su-57 lại mang hai tên lửa hồng ngoại R-73/74, loại vũ khí tối ưu cho các mục tiêu ở cự ly gần.
Theo đánh giá của giới quan sát, điều này có thể cho thấy Su-57 đang được sử dụng để đối phó với các mục tiêu có tốc độ chậm và giá trị thấp hơn, như UAV hoặc tên lửa hành trình.
Thiết bị mới có thể giúp săn mục tiêu trên không hiệu quả hơn
Ngoài tên lửa, sự xuất hiện của thiết bị gắn dưới động cơ trái cũng thu hút nhiều sự chú ý. Thiết bị này có hình dáng khá giống hệ thống dẫn đường và chỉ thị mục tiêu 101KS-N được sử dụng trên Su-57. Thế nhưng, nó có nhiều khác biệt về thiết kế, khiến các chuyên gia cho rằng đây có thể là một phiên bản nâng cấp hoặc một biến thể hoàn toàn mới.
Nếu giả thuyết này đúng, thiết bị có thể được tối ưu hóa để nhận dạng mục tiêu trên không, đặc biệt là máy bay không người lái và tên lửa hành trình ở khoảng cách xa, hỗ trợ radar và các cảm biến hồng ngoại của máy bay.
Việc kết hợp một thiết bị ngắm mục tiêu gắn ngoài với tên lửa hồng ngoại cũng được đánh giá là khá hiếm, nhất là trên một tiêm kích thế hệ thứ năm. Thông thường, các máy bay loại này sở hữu hệ thống cảm biến tích hợp đủ mạnh để không cần mang thêm các cụm thiết bị bên ngoài.
Su-57 ngày càng đảm nhận nhiều nhiệm vụ trên chiến trường
Trong xung đột Nga - Ukraine, Su-57 được cho là đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ chế áp hệ thống phòng không đối phương, tác chiến không đối không, hoạt động trong khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt cho đến phóng tên lửa tấn công chính xác vào các mục tiêu mặt đất.
Các nguồn tin từ Ukraine từng cho biết số lượng phi vụ của Su-57 đã tăng lên đáng kể từ tháng 5/2024 và tiếp tục mở rộng trong những tháng sau đó. Đến tháng 8/2025, các báo cáo cho rằng gần như toàn bộ phi đội Su-57 đã được huy động tham gia các hoạt động tác chiến.
So với các tiêm kích khác của Nga, Su-57 sở hữu công nghệ tiên tiến hơn nhưng cũng có mức độ phức tạp và chi phí sản xuất cao hơn nhiều. Giá thành xuất xưởng của một chiếc Su-57 được cho là cao gấp hơn 2 lần Su-35S và gần gấp 3 lần Su-30SM, dù có kích thước tương đương và cùng sử dụng loại động cơ với Su-35S.




