Lúng túng vì phí bản quyền âm nhạc, chủ quán cà phê tính phát nhạc AI

Lúng túng, bất ngờ

Từ ngày 1/7, khi mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định mới, phí bản quyền âm nhạc tại các cơ sở kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng cũng tự động điều chỉnh theo công thức hiện hành quy định tại Nghị định 134/2026/NĐ-CP.

Dù nghĩa vụ chi trả tiền bản quyền không phải quy định mới, việc mức phí tăng khiến nhiều chủ cơ sở kinh doanh bắt đầu quan tâm hơn đến việc sử dụng âm nhạc trong hoạt động của mình.

Ghi nhận tại nhiều quán cà phê ở phường Thành Sen, thành phố Hà Tĩnh cũ (tỉnh Hà Tĩnh), việc phát nhạc phục vụ khách gần như là điều không thể thiếu. Tuy nhiên, không ít chủ quán cho biết họ còn lúng túng trước các quy định về bản quyền.

Chị Trâm (28 tuổi), chủ một quán cà phê tại phường Thành Sen, cho biết chỉ khi thông tin về việc phải trả tiền bản quyền âm nhạc lan truyền trên mạng xã hội, chị mới tìm hiểu kỹ hơn. "Tuy nhiên, đến nay tôi vẫn chưa nắm rõ quy định cụ thể, không biết phải thực hiện thế nào và đóng phí cho đơn vị nào", chị nói.

Theo chị Trâm, trước đây quán chủ yếu phát các album nhạc trên YouTube để phục vụ khách. Nếu mức phí bản quyền quá cao, quán có thể chuyển sang sử dụng nhạc AI hoặc nhạc không lời để giảm chi phí. "Đang mùa World Cup nên quán tôi chủ yếu bật tivi phát các trận bóng đá cho khách xem", chị chia sẻ.

Tương tự, ông Hồ Xuân Dũng (56 tuổi), chủ một quán cà phê khác tại phường Thành Sen, cũng thừa nhận còn khá mơ hồ về quy định này. "Trước đây quán chỉ phát những bài hát có sẵn trên YouTube, giờ tôi chỉ mong được hướng dẫn cụ thể. Có lẽ quán sẽ tắt nhạc vì phần lớn khách là người lớn tuổi, họ cũng không thích không gian quá ồn ào", ông Dũng nói.

Một số chủ quán khác cho biết họ vẫn trả phí hàng tháng cho Spotify Premium hoặc YouTube Premium (hai dịch vụ trả phí cao cấp của nền tảng nghe nhạc và xem video, không quảng cáo) nên khá bất ngờ khi biết việc phát nhạc tại cơ sở kinh doanh vẫn phải đóng thêm tiền bản quyền.

Làm thế nào để thực hiện đúng quy định?

Theo luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), đây là điểm nhiều người đang hiểu chưa đúng. Quy định về chi trả tiền bản quyền khi phát nhạc tại các cơ sở kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại hay cơ sở chăm sóc sức khỏe đã được áp dụng từ nhiều năm nay, không phải đến ngày 1/7 mới có hiệu lực.

Điểm thay đổi từ ngày 1/7 là Nghị định 134/2026/NĐ-CP chuẩn hóa cách tính mức phí bản quyền dựa trên mức lương cơ sở mới, nên số tiền phải nộp cũng được điều chỉnh tương ứng.

Luật sư Nghĩa cũng cho biết phí thuê bao Spotify Premium hay YouTube Premium chỉ cho phép người dùng sử dụng nội dung cho mục đích cá nhân, không bao gồm quyền phát nhạc phục vụ hoạt động kinh doanh và cũng không thay thế nghĩa vụ trả tiền bản quyền cho tác giả.

Để thực hiện đúng quy định, chủ cơ sở kinh doanh cần liên hệ với Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) hoặc tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả có thẩm quyền để ký hợp đồng sử dụng tác phẩm và nộp phí bản quyền. Các hợp đồng, chứng từ cần được lưu giữ để xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Theo quy định hiện hành, mức phí bản quyền hàng năm được tính bằng mức lương cơ sở nhân với hệ số điều chỉnh. Mức lương cơ sở hiện nay là 2,53 triệu đồng/tháng. Hệ số điều chỉnh phụ thuộc vào nhiều tiêu chí như quy mô, diện tích cơ sở kinh doanh và phân loại đô thị. Đối với các cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh cũ (đô thị loại II), hệ số áp dụng 50%.

Luật sư lưu ý thêm, trường hợp phát nhạc tại cơ sở kinh doanh nhưng không thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền, chủ cơ sở có thể bị yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm và bị xử lý theo quy định của pháp luật, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.