Xăng dầu giảm sâu, giá hàng hóa vẫn neo cao

Giá xăng dầu giảm 27 - 44% so với lúc đỉnh

Chiều 2.7, liên Bộ Công thương - Tài chính tiếp tục điều chỉnh giảm đồng loạt giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu. Theo đó, xăng E5 RON92 giảm 1.055 đồng, về 19.730 đồng/lít; xăng E10 RON95-III giảm 788 đồng xuống 20.415 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 690 đồng về 21.176 đồng/lít; dầu mazut giảm 977 đồng về 14.053 đồng/lít. So với đỉnh giá được thiết lập sau kỳ điều hành ngày 24.3, mặt bằng giá xăng dầu hiện đã giảm rất mạnh. Cụ thể, giá xăng E5 RON 92-II giảm từ 28.070 đồng/lít xuống 19.730 đồng/lít, giảm 8.340 đồng/lít, tương đương 29,7%; xăng E10 RON95-III giảm 7.605 đồng/lít, tương đương 27,1%; dầu diesel giảm đến 16.720 đồng/lít, tương đương giảm khoảng 44%.

Đặc biệt, nếu so với kỳ điều hành ngày 26.2 - thời điểm trước khi thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh bởi xung đột địa chính trị - mặt bằng giá xăng dầu trong nước đã gần trở về mức cũ. Cụ thể, giá xăng E5 RON92 hiện thấp hơn khoảng 1% so với cuối tháng 2; xăng E10 RON95-III chỉ cao hơn khoảng 1,3% trong khi dầu diesel vẫn cao hơn khoảng 9,8%.

Đáng nói, dù giá xăng dầu đã quay về mức cũ nhưng khảo sát thị trường, giá nhiều mặt hàng tiêu dùng, dịch vụ… sau khi tăng do biến động giá nhiên liệu thế giới, đến nay chưa thấy dấu hiệu giảm.

Chẳng hạn, quán bún bò M.O trong khu Lữ Gia (P.Phú Thọ, TP.HCM), đầu tháng 4 vừa qua dán bảng với nội dung: "Vì giá thực phẩm tăng cao, quán xin phép tăng 5.000 đồng/tô và thay đổi giá trên một số món khác. Giá mới áp dụng từ ngày 6.4. Mong quý khách thông cảm". Ngày 2.7, sau 6 lần giá xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh giảm, quán vẫn giữ nguyên giá này. Người bán giải thích: "Giá nguyên liệu mua vào vẫn cao như trước, làm sao quán giảm được". Giá đầu vào mà chủ quán dẫn ra là giá thịt, chả, bún, rau… nhưng thực tế, giá các nguyên liệu này đều giảm.

Bà Nguyễn Thị Khánh (ngụ P.Tân Hòa, TP.HCM) đi chợ hằng ngày, cho hay trong cao điểm tháng 3 và đầu tháng 4, giá thịt tăng khoảng 15.000 - 30.000 đồng/kg; đến nay một vài loại có giảm, nhưng mức giảm tối đa từ 5.000 - 10.000 đồng/kg. Chẳng hạn, sườn non hồi tháng 2 ở chợ bán 150.000 đồng/kg, sang đầu tháng 4 lên 180.000 đồng/kg, nay về mức 170.000 đồng/kg. Hay nạc dăm tăng từ 125.000 đồng/kg lên 140.000 đồng/kg, nay giảm về 135.000 đồng/kg. "Như vậy giá xăng dầu giảm mạnh, nhưng giá thịt bò, thịt heo giảm chưa tới 50% so mức tăng. Cộng thêm các chi phí khác, mâm cơm của gia đình đến nay vẫn phải chi cao hơn khoảng 20 - 25% so với đầu năm", bà Khánh cho hay.

Phạm Huyền Diệu, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang ở trọ tại P.Diên Hồng (TP.HCM), so sánh giá bán cơm, xôi, bánh mì… đã tăng từ 3 tháng trước, đến nay không thấy giảm. "Ví dụ đĩa cơm bụi từ 50.000 đồng lên 55.000 - 60.000 đồng, ổ bánh mì cũng tăng lên 20.000 - 30.000 đồng/ổ, nay giữ nguyên giá đó. Quán bán lúc tăng thì giải thích là do chi phí xăng dầu các thứ tăng. Nay giá xăng dầu giảm về như trước rồi, nhưng giá vẫn không thấy nhúc nhích", Diệu nói.

Trao đổi với Thanh Niên, nhiều doanh nghiệp (DN) làm trong lĩnh vực xuất nhập khẩu cho hay, chi phí vận tải nội địa trong 3 tháng qua tăng khoảng 10 - 12% với lý do duy nhất vì giá dầu tăng. "Đến nay, toàn thị trường vận tải dường như chưa có báo giá mới", bà Hồng Hạnh, chủ một DN xuất khẩu nông sản chế biến tại Cần Thơ, cho hay.

Cần theo dõi diễn biến giá vận tải

Chuyên gia thương mại - Th.S Nguyễn Lý Trường An (Trường ĐH Kinh tế công nghiệp Long An) thừa nhận, dù giá xăng dầu giảm sâu nhưng giá cước vận tải chưa giảm như kỳ vọng, thế nên mức độ lan tỏa đến giá hàng hóa trên thị trường chưa đáng kể. Riêng vận tải nội địa có thể chia làm 3 nhóm. Các DN vận tải nhỏ, có thể chủ động giảm giá rất nhanh để cạnh tranh, nhưng số này không nhiều. Nhóm thứ hai là DN vận tải lớn, thường đưa ra các khung giá và giá cước sẽ được định theo từng khung. Làm việc với các công ty vận tải này, DN sẽ chủ động biết chi phí vận tải của mình thế nào. Còn lại, nhóm thứ ba là khi tăng thì tăng rất nhanh và không đưa ra lộ trình giảm. Hàng hóa trên thị trường đôi khi phụ thuộc nhiều vào nhóm vận tải này; thường giá xăng dầu giảm, độ trễ của khu vực vận tải là rất chậm.

"Việc giá xăng dầu giảm mạnh nhưng giá hàng hóa, dịch vụ trên thị trường giảm rất ít, thậm chí không giảm, là hiện tượng khá phổ biến và phản ánh tính "cứng" của mặt bằng giá sau một giai đoạn lạm phát. Giá nhiên liệu thường tăng thì lan tỏa rất nhanh vào chi phí vận tải, logistics và giá bán; nhưng khi giảm, quá trình truyền dẫn ngược lại diễn ra chậm hơn nhiều", Th.S Trường An nêu quan điểm.

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, Trường ĐH Kinh tế quốc dân, cho rằng VN đã có chính sách kiềm chế giá xăng dầu rất sớm và rất nhanh trong cơn bão giá nhiên liệu thế giới. Ông khẳng định giá xăng đã trở về mức tương đương giá cuối tháng 2 là một thành quả đáng ghi nhận trong điều hành vĩ mô. Tuy vậy, theo số liệu CPI vừa được cơ quan thống kê công bố, mặt bằng giá tiêu dùng vẫn duy trì xu hướng tăng, cho thấy áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt hoàn toàn. Theo ông Lạng, nguyên nhân là chi phí của DN không chỉ gồm xăng dầu mà còn có các chi phí khác như tiền lương, điện, thuê mặt bằng, nguyên liệu, lãi vay và nhiều khoản đầu vào khác vẫn ở mức cao. Do đó, việc giá xăng dầu giảm chỉ giúp giảm một phần chi phí chứ chưa đủ để kéo giá bán lẻ xuống tương ứng.

"Cần lưu ý một hiện tượng được gọi là "độ trễ giảm giá". Nhiều DN còn phải tiêu thụ lượng hàng tồn kho được sản xuất hoặc vận chuyển với chi phí cao trước đó. Đồng thời, trong môi trường sức mua chưa thật sự mạnh, không ít DN lựa chọn giữ giá để cải thiện biên lợi nhuận thay vì giảm giá bán ngay", PGS-TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

Dù vậy ông Lạng cảnh báo, nếu giá nhiên liệu tiếp tục giảm nhưng giá hàng hóa thiết yếu vẫn neo cao trong thời gian dài, lạm phát sẽ bị ảnh hưởng. Bởi người tiêu dùng sẽ có cảm giác chi phí sinh hoạt không giảm dù chi phí đầu vào đã hạ, làm suy yếu sức mua và kéo dài tình trạng tiêu dùng thận trọng. Về lâu dài, điều này cũng làm giảm hiệu quả của các chính sách hỗ trợ nền kinh tế thông qua việc giảm chi phí đầu vào.

"Cơ quan quản lý cần theo dõi sát diễn biến giá ở các lĩnh vực có tỷ trọng chi phí vận tải lớn, tăng cường minh bạch các yếu tố tạo giá thành và kiểm soát các hành vi lợi dụng độ trễ để giữ giá bất hợp lý. Khi chi phí đầu vào đã giảm đủ lâu, giá bán lẻ cũng cần có sự điều chỉnh tương ứng để lợi ích từ việc giảm giá xăng dầu được truyền đến người tiêu dùng và toàn bộ nền kinh tế", ông Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.