Từ vụ Tăng Nhật Tuệ bị bắt: Chuyên gia chỉ ra điều nguy hiểm nhất

Ngày 3/7, Công an phường Chánh Hưng (TP.HCM) thông tin vừa phát hiện, khám phá một vụ án ma túy phức tạp và xử lý nghiêm 48 đối tượng.

Trong số những người bị phát hiện có Lê Duy Linh, nghệ danh Tăng Nhật Tuệ, hoạt động với vai trò ca sĩ, nhạc sĩ. Cơ quan chức năng xác định Lê Duy Linh có dấu hiệu tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy. Hiện vụ việc được tiếp tục điều tra, làm rõ theo quy định.

Nhiều vụ án ma túy liên tiếp bị triệt phá, trong đó có sự xuất hiện của những người nổi tiếng, khiến dư luận đặt câu hỏi vì sao ma túy tổng hợp ngày càng phổ biến và liệu xã hội có đang xem nhẹ mức độ nguy hiểm của loại chất kích thích này.

Ma túy thời 4.0 nguy hiểm hơn nhiều người nghĩ

Theo TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương, một trong những ngộ nhận nguy hiểm nhất hiện nay là suy nghĩ "chỉ thử vài lần sẽ không nghiện".

Bà cho rằng quan niệm này vốn xuất phát từ thời heroin còn phổ biến, trong khi ma túy tổng hợp hiện nay đã thay đổi hoàn toàn về cơ chế tác động.

Nếu heroin từng khiến mọi người sợ hãi bởi hình ảnh người nghiện gầy gò, kiệt quệ thì ma túy tổng hợp lại mang một "gương mặt rất sạch"

TS.BS Trần Thị Hồng Thu

"Ma túy tổng hợp mạnh hơn rất nhiều, tinh vi hơn rất nhiều và tác động trực tiếp vào cơ chế học tập của não bộ. Não không cần vài năm để hình thành sự lệ thuộc. Chỉ sau vài lần trải nghiệm cảm giác hưng phấn bất thường, não đã bắt đầu ghi nhớ con đường tìm kiếm chất kích thích", chuyên gia phân tích.

Theo TS Hồng Thu, nguy cơ càng cao ở những người đang chịu áp lực tâm lý như căng thẳng kéo dài, trầm cảm, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), sang chấn tâm lý, cô đơn, mất ngủ hoặc áp lực nghề nghiệp.

Ngoài ra, một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là nhiều người sử dụng ma túy nhưng hoàn toàn không biết mình đang dùng loại chất gì. Nhiều viên thuốc được pha trộn đồng thời methamphetamine, ketamine, MDMA, fentanyl cùng nhiều chất hướng thần mới chưa được nghiên cứu đầy đủ.

"Người sử dụng không thể biết hàm lượng từng chất, không biết có bị pha thêm độc chất hay không, cũng không thể lường trước các tương tác nguy hiểm giữa nhiều hoạt chất khác nhau. Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ sốc thuốc, loạn thần cấp, ngừng tim, xuất huyết não, thậm chí tự sát trong cơn hoang tưởng", bác sĩ Thu nhấn mạnh.

Theo TS Hồng Thu, điều đáng báo động là ma túy ngày nay đang được ngụy trang dưới nhiều cái tên nghe có vẻ vô hại như "thuốc vui", "thuốc chill", "thuốc tỉnh táo", "thuốc sáng tạo", "thuốc đi bar" hay "thuốc giảm stress".

"Một bộ phận người trẻ bị dẫn dắt tin rằng đây chỉ là một trải nghiệm giải trí. Nhưng thực chất, đó là trò chơi với não bộ bằng hóa chất và cái giá đôi khi là mạng sống hoặc sự hủy hoại nhân cách vĩnh viễn", bà nói.

Hiểm họa bị đánh giá thấp

Theo vị chuyên gia, xã hội hiện vẫn chưa đánh giá đúng mức độ nguy hiểm của ma túy tổng hợp. Nếu heroin từng khiến mọi người sợ hãi bởi hình ảnh người nghiện gầy gò, kiệt quệ thì ma túy tổng hợp lại mang một "gương mặt rất sạch".

TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương. Ảnh: BSCC.

Người sử dụng vẫn có thể ăn mặc chỉn chu, đi làm bình thường, biểu diễn trên sân khấu, đăng bài trên mạng xã hội hay giao tiếp thông minh. Chính điều đó tạo ra cảm giác họ vẫn đang kiểm soát được bản thân.

"Tuy nhiên, phía sau vẻ ngoài bình thường ấy, não bộ đang bị phá hủy âm thầm. Nhiều trường hợp loạn thần, hoang tưởng, hành vi bạo lực, suy sụp cảm xúc hoặc tự sát hiện nay có liên quan trực tiếp việc sử dụng các chất kích thích tổng hợp", TS Hồng Thu cảnh báo.

Bà cho rằng xã hội đang phải đối mặt với một dạng "đại dịch thần kinh" mới nhưng chưa nhận diện đầy đủ mức độ nghiêm trọng. "Điều đáng sợ nhất không phải ma túy tồn tại trong bóng tối mà là nó đang len lỏi vào đời sống dưới hình ảnh của sự thời thượng, giải trí và thành công", bà nói.

Theo TS Hồng Thu, truyền thông về ma túy cần thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ dừng ở những lời kêu gọi "đừng sử dụng ma túy", cần giúp người dân hiểu rằng hậu quả lớn nhất là sự mất kiểm soát đối với chính bộ não của mình.

Bà cũng cho rằng cần thay đổi góc nhìn về người nghiện. Rất nhiều người không tìm đến ma túy để hủy hoại cuộc đời mình mà chỉ muốn giảm cô đơn, ngủ ngon hơn, làm việc hiệu quả hơn hoặc tạm quên những tổn thương tâm lý.

"Tuy nhiên, ma túy không chữa lành bất kỳ điều gì. Nó chỉ tạm thời làm tắt tín hiệu đau khổ rồi quay lại lấy đi nhiều hơn những gì người dùng có", chuyên gia nhấn mạnh.

TS Hồng Thu khuyến cáo những người đang mất ngủ kéo dài, căng thẳng quá mức, lo âu, trầm cảm hoặc bắt đầu lệ thuộc vào các chất kích thích để cảm thấy tỉnh táo, vui vẻ hay giảm áp lực cần tìm đến sự hỗ trợ của các chuyên gia y tế càng sớm càng tốt.