Ngày 29/6, Sàn giao dịch Carbon Việt Nam chính thức đi vào vận hành và đã có kế hoạch liên thông với các thị trường carbon khu vực và quốc tế trong thời gian tới.

Quy mô tiềm năng thị trường tín chỉ carbon của Việt Nam hiện được các nhóm nghiên cứu ước tính trong một khoảng khá rộng, từ 40 triệu đến 60-80 triệu tín chỉ mỗi năm [1] [2], và có thể lên tới 103 triệu tín chỉ vào năm 2050, đứng thứ ba Đông Nam Á, như báo cáo năm 2025 của BloombergNEF chỉ ra [3].

Do đó, khi thị trường carbon mở cửa cho các giao dịch quốc tế, nền kinh tế sẽ có thêm nguồn thu hứa hẹn.

Các dự án trước đây như tín chỉ carbon rừng (2023) đã được chào bán cho đối tác quốc tế thông qua Ngân hàng Thế giới với giá 5 USD/tấn CO₂ (mỗi tín chỉ tương đương 1 tấn CO₂).

Mức giá này thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường khác. Chẳng hạn, tại châu Âu, tín chỉ carbon đang được giao dịch ở mức khoảng 70-90 USD/tấn CO₂; tại Trung Quốc khoảng 10-13 USD/tấn.

Nhu cầu cắt giảm phát thải ngày càng tăng khiến cho giá tín chỉ carbon khó lòng đi xuống. Theo Ngân hàng Thế giới, giá carbon trung bình toàn cầu đã tăng hơn gấp đôi trong thập kỷ qua, từ khoảng 10 USD/tấn CO₂ năm 2016 lên gần 21 USD/tấn CO₂ vào năm 2026 [4].

Tuy nhiên, tín chỉ carbon cũng nên coi là dạng "của để dành" chứ không nên bán hết ngay. Bà Nguyễn Hồng Loan, Giám đốc GreenCIC, lưu ý rằng Việt Nam không nên bán quá nhiều tín chỉ carbon ra quốc tế. Bởi khi được bán, quyền ghi nhận lượng phát thải giảm tương ứng với số tín chỉ cũng được chuyển giao cho bên mua, nên Việt Nam không thể sử dụng phần giảm phát thải đó để tính vào mục tiêu giảm phát thải quốc gia (NDC), làm tăng nguy cơ không hoàn thành các cam kết khí hậu.

Nhóm của bà đã xây dựng 9 kịch bản giao dịch tín chỉ carbon từ Việt Nam bán ra thị trường quốc tế với các "mức trần" 50%, 70% và 90% số tín chỉ carbon [5] và đi đến kết luận, mức trần 50% được xem là hợp lý do Việt Nam đặt mục tiêu giảm phát thải quốc gia rất tham vọng.

Một số chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại, nếu bán hết tín chỉ carbon ra quốc tế với mức giá 20-50 USD thì sau này Việt Nam có nguy cơ phải mua lại với giá đắt hơn. Giá tăng cao cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp nội địa có nhu cầu mua hạn ngạch. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp lớn hiện nay đã bắt đầu tính đến chuyện thu gom tín chỉ carbon bởi hai - ba năm trở lại đây, họ đã thực hiện kiểm kê phát thải và xác định được nhu cầu sử dụng tín chỉ để bù đắp phát thải trong tương lai.

Được biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng dự thảo Nghị định về việc bán tín chỉ carbon ra quốc tế, dự kiến trình Chính phủ vào quý 4 sắp tới.

Sàn giao dịch Carbon Việt Nam giao dịch hai loại hàng hóa: Hạn ngạch phát thải khí nhà kính (quyền được phát thải 1 tấn CO₂, do Nhà nước phân bổ hàng năm) và Tín chỉ carbon (chứng nhận đã giảm hoặc loại bỏ 1 tấn CO₂, cần được Bộ NN&MT xác nhận).

Trong ngày giao dịch đầu tiên, giá chào bán đối với một hạn ngạch dao động ở mức 130.000 - 136.000 đồng, tức là khoảng 5 USD/tấn CO₂. Còn đối với tín chỉ carbon, do chưa có doanh nghiệp nào chào bán trên sàn, do vậy chưa có giá tham chiếu.

Việt Nam là nước thứ ba ở Đông Nam Á và thứ 7 ở Châu Á có sàn giao dịch carbon.

---

Tài liệu tham khảo:

[1] Dẫn số liệu từ Cục Lâm nghiệp, https://nongnghiepmoitruong.vn/tin-chi-carbon-rung--tiem-nang-lon-d783370.html

[2] Nguyễn Thị Gấm, Trần Đức Thắng, (2025), Thúc đẩy sự phát triển thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam: Cơ hội, thách thức và định hướng chính sách, Nghiên cứu Kinh tế, số 11(570), tháng 11-2025. https://ivawe.vass.gov.vn/nghien-cuu-kinh-te/nghien-cuu-kinh-te-so-11-570-thang-11-2025-440989

[3] BloombergNEF, (2025), Advancing Southeast Asia Carbon Market: Nature and Nurture. https://www.carbonknowledgehub.com/pdfs/ACCF-factsheet-CKH.pdf

[4] World Bank, (2026), State and Trends of Carbon Pricing 2026, http://documents.worldbank.org/curated/en/099051826185087983

[5] https://greencic.vn/greencic-is-co-organizing-a-consultation-workshop-entitled-impact-assessment-of-carbon-credit-and-mitigation-outcome-trading-from-vietnam-to-international-markets

--