Nhiều ngân hàng huy động lãi suất trên 9%/năm, vì sao khó giảm?

Lãi suất huy động khó giảm

Lãi suất huy động đang âm thầm tăng theo các chương trình ưu đãi hoặc thỏa thuận ngoài biểu niêm yết tại một số ngân hàng quy mô nhỏ. Có nơi áp dụng mức tới 9%/năm ngay từ kỳ hạn 6 tháng. Thậm chí, có nơi tăng lên 9,2-9,3%/năm với kỳ hạn 12 tháng.

Một số ngân hàng như SeABank và ngân hàng số Cake by VPBank công khai lãi suất ưu đãi trong tháng 7, với mức lãi suất huy động cao nhất lần lượt 8,55%/năm và 8,9%/năm tại một số kỳ hạn.

Theo các chuyên gia, lãi suất huy động khó giảm mạnh từ nay đến cuối năm, bất chấp việc lãnh đạo các ngân hàng đã đồng thuận giảm lãi suất huy động sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vào ngày 9/4.

Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, mặt bằng lãi suất cao là điều bắt buộc nếu muốn duy trì chênh lệch lãi suất đủ lớn để hỗ trợ tỷ giá. Đây chính là bài toán trung tâm của chính sách tiền tệ hiện nay.

Ông Thành cho rằng nếu ưu tiên ổn định tỷ giá và hạn chế dòng vốn rút ra, mặt bằng lãi suất khó có thể giảm sâu. Ngược lại, nếu muốn hỗ trợ tăng trưởng bằng cách nới lỏng tiền tệ mạnh hơn, áp lực lên tỷ giá sẽ gia tăng.

“Đối với Việt Nam, tác động từ cú sốc lạm phát và mặt bằng lãi suất toàn cầu ở mức cao vẫn nằm trong tầm kiểm soát của cơ quan điều hành. Vấn đề là lựa chọn giữa việc ưu tiên ổn định tỷ giá hay giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng”, ông Thành nhận định.

Tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026 của NHNN, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết lãi suất huy động bình quân mới chỉ giảm 0,04%/năm, lãi suất cho vay bình quân giảm 0,07%/năm kể từ sau cuộc họp của NHNN với các ngân hàng thương mại (NHTM).

Mất cân đối giữa huy động và cho vay

Nói về mặt bằng lãi suất trung bình 6 tháng đầu năm 2026 và xu hướng tăng lãi suất huy động của các NHTM hiện nay, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Phạm Chí Quang thừa nhận thời gian qua, ngành ngân hàng gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng huy động luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng.

Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn 3,8% so với tốc độ tăng trưởng huy động vốn, khiến hệ số LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) đến nay dao động từ 111-112%. Điều này có nghĩa cứ 111-112 đồng cho vay ra thì có khoảng 11-12 đồng được lấy từ các nguồn khác, không phải từ tiền gửi của người dân hay tổ chức.

Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ nhấn mạnh đây không phải là áp lực thanh khoản, mà là áp lực từ cân đối vốn.

“Thanh khoản của các ngân hàng vẫn rất dồi dào, đảm bảo 100% người dân khi đến rút tiền gửi và lãi các ngân hàng đều có thể đáp ứng được”, ông Quang khẳng định.

Sự mất cân đối giữa huy động và tín dụng đã khiến lãi suất huy động tăng, đặc biệt từ cuối tháng 12/2025 đến nay. Theo số liệu của NHNN đến ngày 15/6, tăng trưởng tín dụng 6,38% trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt 4,3%, mức chênh lệch là hơn 2%.

Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà, đến ngày 26/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp, qua đó có điều kiện để hỗ trợ nền kinh tế.

Đồng thời, NHNN có công văn chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất; tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng nhằm cung cấp thông tin cho khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay.

Để hỗ trợ an toàn hệ thống ngân hàng, mới đây NHNN đã ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN cho phép các NHTM được bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR.

“Thời gian tới, trong trường hợp cần thiết, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu để điều chỉnh nhằm hỗ trợ tốt hơn tính an toàn của hệ thống NHTM”, ông Phạm Chí Quang cho hay.

Chia sẻ về định hướng điều hành lãi suất, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cũng cho biết NHNN sẽ đảm bảo mặt bằng lãi suất hợp lý cho các tổ chức tín dụng huy động vốn.

6 tháng cuối năm, tăng trưởng tín dụng dự báo sẽ cao hơn, NHNN tiếp tục giám sát các tổ chức tín dụng để điều hành một cách hợp lý, đảm bảo chất lượng tăng trưởng tín dụng.