Phiên bản máy bay thân hẹp MC-21-310 nội địa hóa của Nga vừa hoàn thành bài bay trình diễn ấn tượng với tầm bay vượt mốc 3.800 km, mang theo tải trọng giả định tương đương 175 hành khách.
Đây là nỗ lực mới nhất của tập đoàn chế tạo máy bay Yakovlev nhằm chứng minh dòng phi cơ thương mại được tái thiết kế toàn diện này hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn vận hành thực tế trước khi bước vào giai đoạn cấp chứng chỉ bay.
Thông tin về buổi bay thử nghiệm được Tập đoàn Máy bay Thống nhất (UAC) công bố chính thức trên kênh Telegram. Chiếc phi cơ thực hiện bài kiểm tra là dòng MC-21-310 cấu hình thay thế nhập khẩu hoàn toàn — phiên bản mới nhất do Nga tự chủ sản xuất dưới sự phát triển của Yakovlev (thành viên trực thuộc UAC và tập đoàn nhà nước Rostec).
Theo dữ liệu từ UAC, máy bay cất cánh với mức tải trọng tương đương một cấu hình khoang hành khách tiêu chuẩn gồm hai hạng ghế (175 chỗ), đồng thời vẫn đảm bảo duy trì đầy đủ lượng nhiên liệu dự trữ tối thiểu theo quy định an toàn hàng không thương mại.
Phát biểu sau khi các chuyến bay thử nghiệm hoàn thành, ông Vitaly Naryshkin, Tổng công trình sư của dự án MC-21, khẳng định: "Chúng tôi đã ghi nhận tầm bay thực tế đạt trên 3.800 km với mức tải trọng 175 hành khách, trong khi lượng nhiên liệu dự phòng bắt buộc vẫn được bảo toàn nguyên vẹn."
Dự án MC-21 từ lâu đã được coi là thước đo rõ ràng nhất cho năng lực duy trì chương trình phát triển máy bay dân dụng hiện đại của Nga trong bối cảnh vắng bóng các nhà cung cấp phương Tây.
Ban đầu, nguyên mẫu tiền nhiệm MC-21-300 được thiết kế phụ thuộc lớn vào các hệ thống nhập khẩu ngoại khối, bao gồm cả dòng động cơ Pratt & Whitney của Mỹ. Trong khi đó, biến thể mới MC-21-310 đã lột xác hoàn toàn khi chuyển sang sử dụng cặp động cơ turbofan Aviadvigatel PD-14 nội địa, kết hợp cùng hệ thống trang thiết bị nội địa hóa 100%.
MC-21 vượt qua bài kiểm tra khẩn cấp
Bên cạnh việc xác định tầm bay chiến lược, Yakovlev cũng tiến hành thử nghiệm một hạng mục kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt: Khả năng tiếp tục hành trình cất cánh sau khi mô phỏng sự cố hỏng một bên động cơ.
"Chuyến bay diễn ra theo đúng đề cương thử nghiệm và tất cả các thông số kỹ thuật cốt lõi đều đạt mục tiêu đề ra”, Roman Taskaev, Giám đốc thử nghiệm chuyến bay tại PJSC Yakovlev cho biết.
Chuyên gia này cũng nhấn mạnh, khi máy bay tiếp đất, lượng nhiên liệu còn lại trong bồn chứa hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn, bao gồm cả lượng dầu dự phòng cần thiết để chuyển hướng đến sân bay dự bị trong trường hợp khẩn cấp.
Ông Pavel Sokut, Trưởng bộ phận thử nghiệm chuyến bay dân dụng tại PJSC Yakovlev, giải thích về tầm quan trọng của bài thử nghiệm: "Quy chuẩn an toàn hàng không dân dụng quốc tế quy định rất ngặt nghèo rằng sự cố hỏng một động cơ không được phép dẫn đến các hệ lụy thảm khốc ở bất kỳ giai đoạn nào của hành trình, đặc biệt là lúc cất cánh.
Điều này yêu cầu chiếc phi cơ phải đủ năng lực duy trì đà cất cánh chỉ bằng một động cơ duy nhất và leo cao đến độ cao an toàn. Đối với dòng máy bay hai động cơ, đây là thông số mang tính quyết định lớn nhất, trực tiếp giới hạn trọng lượng cất cánh tối đa của máy bay. Và đó chính là năng lực cốt lõi mà chúng tôi vừa trình diễn thành công."
Phía Yakovlev cho biết, cự ly chạy đà cất cánh và tốc độ leo cao ghi nhận thực tế hoàn toàn trùng khớp với các thông số toán học được tính toán trên lý thuyết. Nga khẳng định đã sẵn sàng mang các kết quả thực địa này vào các cuộc kiểm tra cấp chứng chỉ chính thức sắp tới.
Bước ngoặt buộc Nga phải "bản địa hóa" dự án MC-21
Về bản chất, MC-21 từng được định vị là câu trả lời mang tính chiến lược của Điện Kremlin nhằm cạnh tranh sòng phẳng với hai dòng máy bay khách ăn khách nhất phương Tây là Airbus A320neo và Boeing 737 MAX.
Thiết kế ban đầu của nó sở hữu nhiều công nghệ ưu việt như cánh máy bay làm bằng vật liệu composite tỷ lệ cao, khoang hành khách hiện đại và cấu hình linh hoạt cho phép tùy chọn lắp đặt động cơ của phương Tây hoặc của Nga.
Tuy nhiên, toàn bộ lộ trình này đã bị đảo lộn sau các làn sóng trừng phạt kinh tế khốc liệt kể từ năm 2022. Trước tình thế bị bủa vây, Nga buộc phải tái cấu trúc toàn diện chiến lược hàng không dân dụng quốc gia, lấy khẩu hiệu "thay thế nhập khẩu" làm trọng tâm. Hàng loạt cấu phần từ động cơ, hệ thống điện tử hàng không, vật liệu chế tạo cho đến từng linh kiện nhỏ nhất đều phải tìm kiếm các giải pháp thay thế nội địa.
Thay đổi mang tính bước ngoặt và có ý nghĩa lớn nhất trên dòng MC-21-310 chính là sự xuất hiện của khối động cơ PD-14. Dòng động cơ turbofan thuần Nga này được đưa vào để thay thế cho mẫu PW1400G của hãng Pratt & Whitney (Mỹ) vốn được sử dụng trên các nguyên mẫu MC-21-300 trước đây.
PD-14 hiện đóng vai trò là hạt nhân trong nỗ lực xây dựng một dòng máy bay thân hẹp có khả năng "miễn dịch" hoàn toàn trước các lệnh trừng phạt từ bên ngoài.
Chiến dịch thay thế động cơ quy mô lớn của Điện Kremlin không chỉ giới hạn ở dự án MC-21. Ngành hàng không nước này cũng đang khẩn trương hoàn thiện dòng động cơ PD-8 dành riêng cho mẫu máy bay phản lực khu vực SJ-100 nội địa hóa, nhằm thay thế cho khối động cơ SaM146 (một sản phẩm hợp tác giữa Pháp và Nga) trên dòng Superjet 100 nguyên bản.
Theo các tài liệu báo cáo ngành của Nga, động cơ PD-8 đã chính thức nhận được chứng chỉ loại vào đầu tháng 6 vừa qua, đánh dấu một cột mốc quan trọng khác trong tham vọng thiết lập lại chuỗi cung ứng hàng không dân dụng hoàn toàn tự chủ của Moscow.
Đối với ngành hàng không Nga, thành công trong đợt thử nghiệm mới đây của MC-21 không đơn thuần chỉ là một chuyến bay kiểm tra tầm xa thông thường.
Đó là một tín hiệu đanh thép gửi tới thị trường, cho thấy chương trình máy bay thân hẹp nội địa của quốc gia này đang tiến rất gần đến tấm vé chứng chỉ bay chính thức, sau nhiều năm đối mặt với tình trạng trì hoãn, buộc phải thay đổi thiết kế và chuỗi cung ứng bị đứt gãy nghiêm trọng.
